Hưng Yên gỡ vướng về xuất xứ hàng hóa cho doanh nghiệp

Xuất xứ hàng hóa và Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) ngày càng có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu, đặc biệt trong việc đáp ứng điều kiện hưởng ưu đãi thuế quan từ các Hiệp định thương mại tự do (FTA). Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn khi tiếp cận quy tắc xuất xứ, chuẩn bị hồ sơ và chứng minh nguồn gốc nguyên liệu.

Tại Hưng Yên, cùng với việc thực hiện nhiệm vụ cấp C/O theo phân cấp, công tác tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp nắm vững quy định, chủ động đáp ứng yêu cầu xuất xứ đang trở thành nhiệm vụ cần được chú trọng. Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc phỏng vấn bà Ngô Thị Liên, Trưởng phòng Quản lý thương mại, Sở Công Thương tỉnh Hưng Yên về nội dung này.

Bà Ngô Thị Liên: Thực hiện chủ trương phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại, Sở Công Thương tỉnh Hưng Yên được giao thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) và chấp thuận bằng văn bản cho thương nhân tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa xuất khẩu theo quy định của Chính phủ và Bộ Công Thương.

Cơ sở pháp lý triển khai gồm Nghị định số 146/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại và Thông tư số 40/2025/TT-BCT ngày 22/6/2025 của Bộ Công Thương quy định về cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa và chấp thuận bằng văn bản cho thương nhân tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa xuất khẩu theo khoản 6 Điều 28 Nghị định số 146/2025/NĐ-CP. Trên cơ sở đó, UBND tỉnh Hưng Yên đã ban hành Quyết định số 518/QĐ-UBND ngày 8/8/2025 công bố danh mục thủ tục hành chính mới trong lĩnh vực xuất nhập khẩu thuộc phạm vi quản lý của Sở Công Thương. Đến ngày 18/5/2026, UBND tỉnh tiếp tục ban hành Quyết định số 1564/QĐ-UBND về việc sửa đổi, bổ sung danh mục thủ tục hành chính trong lĩnh vực này.

Theo danh mục thủ tục hành chính được công bố, các thủ tục cấp C/O được thực hiện tại Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Hưng Yên, trong đó có hình thức tiếp nhận tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã. Các mẫu C/O được công bố gồm nhiều loại phục vụ các thị trường và hiệp định thương mại khác nhau như mẫu D, E, VJ, VC, VK, EAV, EUR.1, EUR.1 trong UKVFTA, RCEP, AHK...; bên cạnh C/O không ưu đãi mẫu B và các giấy chứng nhận liên quan đến xuất xứ hàng hóa.

Bên cạnh nhiệm vụ tiếp nhận, xem xét và cấp C/O theo thẩm quyền, Sở Công Thương còn có trách nhiệm hướng dẫn thương nhân thực hiện quy định về xuất xứ hàng hóa, kiểm tra hồ sơ, chứng từ chứng minh xuất xứ và phối hợp với các cơ quan liên quan trong công tác quản lý, kiểm tra, xác minh khi cần thiết.

Việc phân cấp nhiệm vụ này góp phần đưa hoạt động giải quyết thủ tục cấp C/O đến gần hơn với doanh nghiệp, tạo thuận lợi trong quá trình thực hiện thủ tục xuất khẩu, đồng thời nâng cao trách nhiệm của cơ quan quản lý địa phương trong việc bảo đảm hàng hóa đáp ứng đúng quy tắc xuất xứ theo cam kết quốc tế.

Nâng nhận thức, tăng khả năng tận dụng C/O

- Việc cấp chứng nhận xuất xứ (C/O) đã và đang được Sở Công Thương triển khai ra sao; những hình thức hỗ trợ nào đang được Sở thực hiện nhằm giúp doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh thực hiện đúng quy trình và hồ sơ khi đề nghị cấp C/O, thưa bà?

Bà Ngô Thị Liên: Công tác cấp C/O trên địa bàn tỉnh được triển khai theo quy định của Bộ Công Thương, thông qua hệ thống quản lý và cấp C/O điện tử và các thủ tục hành chính đã được tỉnh công bố. Việc tiếp nhận hồ sơ được thực hiện theo các hình thức trực tuyến, trực tiếp và dịch vụ bưu chính theo quy định, tạo điều kiện để thương nhân lựa chọn phương thức phù hợp với nhu cầu.

Theo Quyết định số 1564/QĐ-UBND ngày 18/5/2026 của UBND tỉnh Hưng Yên về việc công bố danh mục thủ tục hành chính cấp tỉnh được sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực xuất nhập khẩu thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Sở Công Thương, các thủ tục cấp C/O được tiếp nhận tại Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh và Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã. Đáng chú ý, đối với thủ tục cấp C/O ưu đãi mẫu E, thời hạn giải quyết hồ sơ giấy nộp trực tiếp là 8 giờ làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trường hợp nộp hồ sơ trực tuyến, thời hạn xét duyệt là 6 giờ làm việc; gửi qua dịch vụ bưu chính là 24 giờ làm việc.

Trong quá trình giải quyết hồ sơ, việc kiểm tra thông tin về hàng hóa, nguyên liệu đầu vào, quy trình sản xuất và tiêu chí xuất xứ theo từng hiệp định có ý nghĩa quan trọng. Đối với những trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ hoặc thông tin kê khai cần làm rõ, cơ quan cấp C/O hướng dẫn thương nhân bổ sung, hoàn thiện theo quy định.

Bên cạnh hoạt động tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính, công tác hướng dẫn doanh nghiệp cần được chú trọng, nhất là đối với những doanh nghiệp lần đầu đề nghị cấp C/O hoặc chưa có nhiều kinh nghiệm thực hiện các quy tắc xuất xứ theo FTA. Nội dung hỗ trợ tập trung vào việc xác định mã HS, tra cứu tiêu chí xuất xứ, chuẩn bị chứng từ nguyên liệu, bảng kê khai và các tài liệu chứng minh quá trình sản xuất.

Đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, việc quản lý hồ sơ nguyên liệu và quy trình sản xuất cần được thực hiện thường xuyên, không chỉ khi phát sinh nhu cầu đề nghị cấp C/O. Đây là cơ sở để doanh nghiệp chủ động chứng minh xuất xứ, giảm thời gian hoàn thiện hồ sơ và hạn chế những sai sót trong quá trình thực hiện thủ tục.

Thông qua việc kết hợp cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin và hỗ trợ nghiệp vụ, công tác cấp C/O hướng tới tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm việc cấp chứng nhận xuất xứ được thực hiện đúng quy định, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và cam kết hội nhập kinh tế quốc tế.

- Theo bà, việc được cấp C/O ưu đãi thuế quan có ý nghĩa như thế nào đối với khả năng cạnh tranh và mở rộng thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp Hưng Yên? Sở sẽ triển khai những giải pháp gì để hỗ trợ doanh nghiệp chủ động tìm hiểu, đáp ứng quy tắc xuất xứ và gia tăng tỷ lệ tận dụng ưu đãi từ các FTA trong thời gian tới?

Bà Ngô Thị Liên: Việc được cấp C/O ưu đãi có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp, bởi đây là chứng từ giúp hàng hóa đáp ứng yêu cầu về xuất xứ để được xem xét hưởng ưu đãi thuế quan theo các hiệp định thương mại tự do. Khi đáp ứng đầy đủ điều kiện, doanh nghiệp có thể giảm chi phí thuế nhập khẩu tại thị trường đối tác, qua đó cải thiện khả năng cạnh tranh về giá và nâng cao cơ hội tiếp cận các đơn hàng xuất khẩu.

Đối với một địa phương có hoạt động sản xuất công nghiệp và xuất khẩu phát triển như Hưng Yên, việc tận dụng hiệu quả các ưu đãi từ FTA còn có ý nghĩa trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, thúc đẩy mở rộng thị trường và tăng cường liên kết với các chuỗi cung ứng khu vực, toàn cầu.

Tuy nhiên, C/O không chỉ là thủ tục cần hoàn thiện khi xuất khẩu một lô hàng mà còn phản ánh năng lực tổ chức sản xuất, quản lý nguyên liệu và kiểm soát chuỗi cung ứng của doanh nghiệp. Muốn tận dụng ưu đãi thuế quan, doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu quy tắc xuất xứ từ khâu lựa chọn nguồn nguyên liệu, xây dựng quy trình sản xuất đến lưu trữ chứng từ chứng minh xuất xứ.

Trong thời gian tới, Sở Công Thương tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các quy định về xuất xứ hàng hóa, gắn với việc triển khai các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đang thực thi. Trong đó, chú trọng hướng dẫn doanh nghiệp xác định chính xác quy tắc xuất xứ theo từng thị trường, từng nhóm hàng; cập nhật những thay đổi trong quy định và yêu cầu về chứng từ xuất xứ.

Cùng với đó, tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp trong việc quản lý nguồn nguyên liệu, hoàn thiện hồ sơ sản xuất, ứng dụng công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc và quản lý chuỗi cung ứng. Công tác hỗ trợ cần được triển khai theo hướng sát với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp mới tham gia xuất khẩu hoặc đang có kế hoạch mở rộng thị trường.

Thông qua những giải pháp này, Sở hướng tới nâng cao nhận thức và năng lực thực thi quy tắc xuất xứ của doanh nghiệp, góp phần tăng khả năng tận dụng ưu đãi thuế quan từ các FTA, thúc đẩy xuất khẩu và nâng cao hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế của tỉnh.

- Xin cảm ơn bà!

Theo Thông tư số 26/2026/TT-BCT, từ ngày 1/8/2026, UBND cấp tỉnh tổ chức triển khai việc cấp, cấp lại và cấp C/O giáp lưng đối với các mẫu thuộc thẩm quyền được phân cấp. Sở Công Thương là cơ quan thực hiện tại địa phương, góp phần đưa hoạt động cấp C/O đến gần hơn với doanh nghiệp.