Hạ tầng sạc ô tô điện cần được đầu tư đồng bộ
Thị trường xe điện tại Nghệ An đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh, phản ánh rõ xu hướng chuyển dịch sang phương tiện xanh. Ba năm qua, doanh số xe điện tại các đại lý tăng từ 20-50%.
Dự báo đến năm 2030, Nghệ An có khoảng 30.000 chiếc ô tô điện, 250.000 chiếc xe máy điện. Nhu cầu điện cho các trạm sạc là khoảng 250 triệu kWh/năm.
Sự phát triển của phương tiện giao thông điện đi cùng với việc mở rộng mạng lưới trạm sạc. Khi hệ thống sạc được phủ rộng tại các đô thị, quốc lộ, cao tốc và khu dân cư, người dân có thêm điều kiện thuận lợi để lựa chọn phương tiện xanh.
Rất nhiều người dân đến các đại lý tìm hiểu và chọn mua xe điện. Số lượng xe điện bán ra tại Nghệ An tăng cao trong những năm qua.
Hiện trên địa bàn tỉnh Nghệ An có hơn 200 trạm sạc xe điện, phân bố tại khu vực đô thị, quốc lộ, cao tốc và nhiều tuyến tỉnh lộ. Các trạm được đầu tư với nhiều mức công suất khác nhau, từ 11 kW, 30 kW, 60 kW đến 180 kW và 250 kW, bố trí tại bãi đỗ xe, trạm xăng dầu, trạm dừng nghỉ cùng nhiều vị trí thuận lợi khác. Mạng lưới này góp phần đáp ứng nhu cầu sạc điện ngày càng tăng của người dân.
Đi cùng với việc gia tăng số lượng trạm sạc, khách hàng sử dụng xe điện cũng mong muốn hạ tầng trạm sạc được đầu tư đồng bộ hơn và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Anh Lê Văn Thành, phường Thành Vinh chia sẻ, anh sử dụng xe điện 3 năm nay, hiện các điểm sạc đã được bố trí khá phù hợp ở các phường, tạo thuận lợi cho người dân sử dụng xe điện. Anh mong muốn các trụ sạc có thêm mái che để đảm bảo an toàn cho phương tiện khi thời tiết nắng nóng hoặc mưa lớn và không gian dành cho các trụ sạc được bố trí rộng thoáng hơn.
Trên địa bàn tỉnh Nghệ An hiện có hơn 200 trạm sạc
Cùng chung mong muốn như anh Thành, chị Nguyễn Thị Kim Chung, xã Nghi Lộc hi vọng thời gian tới, các trạm sạc được xây dựng sẽ có thêm nhà vệ sinh và hệ thống chiếu sáng để phục vụ sạc buổi đêm.
"Để đáp ứng nhu cầu sử dụng ngày càng tăng và tạo sự hài lòng cho khách hàng, mong rằng thời gian tới, các điểm sạc sẽ được đồng bộ từ khâu quy hoạch, thiết kế và triển khai thực hiện, tạo những tiện ích thiết yếu phục vụ người dân", chị Chung nói.
Theo bà Lê Thị Thu Hường, Trưởng phòng Quản lý năng lượng, Sở Công Thương Nghệ An, trong xu hướng chuyển đổi sang phương tiện giao thông xanh, trạm sạc không còn đơn thuần là nơi cung cấp điện cho phương tiện mà đang trở thành một bộ phận quan trọng của hệ sinh thái giao thông mới. Do đó, chuẩn hóa thiết bị cần đi đôi với tổ chức không gian hợp lý, bảo đảm an toàn vận hành và hoàn thiện các tiện ích phục vụ người sử dụng. Việc thống nhất các tiêu chuẩn an toàn và kết nối kỹ thuật không chỉ tạo nền tảng cho hạ tầng sạc phát triển mà còn góp phần củng cố niềm tin, giúp người dân yên tâm hơn khi chuyển đổi sang phương tiện giao thông xanh.
Siết an toàn hạ tầng trạm sạc xe điện
Việc Bộ Công Thương ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 32:2026/BCT, có hiệu lực từ ngày 1/7/2027 sẽ tạo hành lang pháp lý thống nhất, góp phần nâng cao mức độ an toàn cho hệ thống trạm sạc xe điện.
Thị trường phương tiện xe điện tại Việt Nam những năm gần đây phát triển nhanh, với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp trong nước và doanh nghiệp nhập khẩu. Cùng với đó, các đơn vị cũng đẩy mạnh đầu tư, sản xuất, nhập khẩu, cung cấp trụ sạc và dịch vụ sạc, hình thành nhiều mô hình phát triển khác nhau.
Hiện nay, hệ thống sạc được triển khai dưới nhiều hình thức, như mạng lưới do nhà sản xuất phương tiện đầu tư; trụ sạc tại các đại lý; trụ sạc bán hoặc lắp đặt cho khách hàng; mạng sạc công cộng do doanh nghiệp độc lập vận hành; giải pháp sạc tại nơi làm việc, nơi trông giữ xe hoặc các khu dịch vụ. Trên phạm vi toàn quốc, một số mạng lưới lớn đã phát triển khoảng 150.000 cổng sạc, với công suất lên đến 360 kW.
Nhiều trạm sạc ở Nghệ An đã được xây dựng khang trang, có mái che
Các trụ sạc cũng được lắp đặt tại nhiều loại hình không gian khác nhau, từ bãi đỗ xe ngoài trời, tầng hầm, trung tâm thương mại, trạm dừng nghỉ, cửa hàng xăng dầu đến bến xe, kho bãi, khu công nghiệp, khu dân cư và các điểm dịch vụ công cộng.
Mỗi địa điểm có những yêu cầu riêng về mặt bằng, cấp điện, thông gió, thoát nước, phòng cháy, chữa cháy, lưu lượng phương tiện và điều kiện vận hành. Vì vậy, nếu thiếu các yêu cầu kỹ thuật tối thiểu mang tính thống nhất, cùng một loại thiết bị có thể được lắp đặt theo nhiều cách khác nhau, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trong quá trình sử dụng.
Trong bối cảnh đó, việc ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 32:2026/BCT kèm Thông tư 61 của Bộ Công Thương được xem là bước đi quan trọng nhằm chuẩn hóa hệ thống trạm sạc xe điện, tạo cơ sở để nâng cao chất lượng đầu tư và quản lý vận hành.
Quy chuẩn tập trung vào các nhóm yêu cầu kỹ thuật cốt lõi, bao gồm thiết bị và đấu nối điện; chuẩn hóa giao thức kết nối; khả năng chịu tải; hệ thống ngắt tự động và tiếp địa chống rò điện. Đồng thời, quy định cũng đề cập đến việc bố trí không gian, mặt bằng lắp đặt, khoảng cách an toàn, lối thoát hiểm và các điều kiện kỹ thuật phù hợp với từng loại hình, như bãi đỗ xe công cộng, trung tâm thương mại, khu dân cư hay trạm dừng nghỉ.
Đáng chú ý, các yêu cầu an toàn không chỉ áp dụng trong quá trình thiết kế, lắp đặt mà còn được đặt ra đối với hoạt động vận hành. Những dấu hiệu mất ổn định kết cấu như han gỉ bu-lông chân đế, biến dạng mái che hoặc rung lắc do va chạm cần được xử lý kịp thời. Trong trường hợp xuất hiện nguy cơ trực tiếp, trạm sạc phải tạm ngừng hoạt động hoặc cô lập khu vực để khắc phục.
Bên cạnh đó, công tác quản lý, bảo trì định kỳ cũng là yêu cầu quan trọng đối với cả hệ thống trạm sạc mới và hạ tầng đã được lắp đặt trước thời điểm quy chuẩn có hiệu lực vào ngày 1/7/2027.
Việc chuẩn hóa các yêu cầu kỹ thuật không chỉ hướng đến kiểm soát chất lượng thiết bị mà còn tạo cơ sở cho các chủ thể liên quan thực hiện thống nhất các khâu thiết kế, đầu tư, nhập khẩu, lắp đặt, vận hành, kiểm tra và hậu kiểm hệ thống trạm sạc.
Đối với người sử dụng, mức độ thuận tiện và an toàn của hạ tầng sạc là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định chuyển từ phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang ô tô điện. Một hệ thống sạc được bố trí khoa học, bảo đảm an toàn và đáp ứng nhu cầu thực tế sẽ góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, củng cố niềm tin và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang phương tiện giao thông xanh.
