Nữ Bí thư chi bộ và hành trình đưa nông sản Gia Lai xuất ngoại

Từ những điểm nghẽn ở cơ sở đến cánh cửa thị trường

Một gói cà phê được đặt lên kệ hàng quốc tế có thể chỉ mất vài giây để người mua nhìn thấy. Nhưng phía sau khoảnh khắc ấy là cả hành trình dài của người trồng, người chế biến và những người làm nhiệm vụ đưa sản phẩm đến đúng thị trường.

Với bà Nguyễn Thị Bích Thu, Bí thư Chi bộ, Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại, Sở Công Thương Gia Lai, hành trình ấy bắt đầu từ những chuyến đi cơ sở, những cuộc gặp với doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất. Ở đó, bà nhận thấy những sản phẩm có chất lượng nhưng còn loay hoay tìm đầu ra; những chủ doanh nghiệp tâm huyết nhưng thiếu kinh nghiệm thương mại hóa; và cả khát vọng đưa nông sản quê hương vượt khỏi những giới hạn quen thuộc.

Là Đảng ủy viên, Bí thư Chi bộ Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại, bà Thu chọn cách nêu gương bằng công việc cụ thể: đi đến nơi, tìm hiểu tận gốc, cùng doanh nghiệp tháo gỡ từng nút thắt. Với bà, xúc tiến thương mại không chỉ là tổ chức một hội chợ, mà là góp phần biến giá trị nông sản thành cơ hội phát triển cho người dân và doanh nghiệp.

Có một câu chuyện trong chuyến đi cơ sở khiến bà Nguyễn Thị Bích Thu nhớ mãi. Đó là lần bà gặp những doanh nghiệp, hợp tác xã đang nỗ lực xây dựng thương hiệu cho sản phẩm địa phương. Họ đã dồn vốn cải tiến quy trình sản xuất, làm ra những gói cà phê, những sản phẩm bánh chế biến từ nông sản với chất lượng tốt, chú trọng thành phần tự nhiên. Thế nhưng, khi đưa sản phẩm đi chào hàng, những người sản xuất ấy lại gặp trở ngại ở chính khâu thương mại hóa.

Bao bì đơn điệu, nhãn mác chưa đáp ứng yêu cầu, cách trình bày sản phẩm chưa đủ sức thuyết phục các hệ thống phân phối. Một chủ cơ sở từng nói với bà: “Mình biết sản phẩm của mình ngon, nhưng mang đi chào hàng ở các siêu thị lớn hay đưa ra ngoài tỉnh, người ta cứ lắc đầu vì nhìn không bắt mắt, không đủ chuẩn để lên kệ”.

Câu nói ấy khiến bà trăn trở. Bởi phía sau một sản phẩm chưa bán được không nhất thiết là chất lượng kém. Đôi khi, vấn đề nằm ở việc người sản xuất chưa biết cách đưa chất lượng ấy đến gần hơn với người mua. Từ thực tế đó, bà Thu nhìn nhận lại vai trò của Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại. Hỗ trợ doanh nghiệp không thể chỉ dừng ở việc giới thiệu sản phẩm tại hội chợ hay kết nối một cuộc gặp. Muốn nông sản đi xa, phải đồng hành từ gốc, từ thiết kế, bao bì, nhãn mác đến tư duy xây dựng thương hiệu và đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Đó là cách bà bắt đầu công việc của mình: tìm hiểu doanh nghiệp đang vướng ở đâu, sản phẩm cần thay đổi điều gì, thị trường đòi hỏi những tiêu chuẩn nào và cơ quan hỗ trợ có thể làm gì để góp phần tháo gỡ. Với những doanh nghiệp có định hướng xuất khẩu, hành trình đồng hành còn bao gồm việc hoàn thiện hồ sơ năng lực, nghiên cứu quy định, hỗ trợ tiếp cận các chương trình khuyến công, kết nối đối tác và tìm hiểu những điều kiện giao thương ở từng thị trường.

Ở vai trò cán bộ trực tiếp phụ trách, điều phối, bà Thu tham gia rà soát văn bản, thông tư hướng dẫn để bảo đảm nguồn vốn hỗ trợ được triển khai đúng quy định, đúng đối tượng và kịp thời. Trong các chuyến khảo sát biên giới, hội chợ quốc tế tại Lào, Campuchia, Trung Quốc, bà trực tiếp phối hợp với cơ quan thương vụ, ban tổ chức nước bạn, hỗ trợ doanh nghiệp bố trí gian hàng, tiếp cận đối tác và tìm hiểu các điều kiện về logistics, thanh toán quốc tế.

Những công việc ấy đòi hỏi sự cẩn trọng trong hồ sơ, chủ động trong phối hợp và khả năng xử lý tình huống ngay tại hiện trường. Bà hiểu rằng, chỉ một thủ tục chưa hoàn thiện hoặc một yêu cầu thị trường chưa được nắm rõ cũng có thể khiến cơ hội của doanh nghiệp bị bỏ lỡ.

Hai ngày đêm và những thùng hàng trước giờ khai mạc

Trong nhiều chuyến công tác, bà Thu nhớ nhất lần tham mưu, phối hợp tổ chức Phiên chợ qua biên giới tại tỉnh Ratanakiri, Campuchia. Đây là hoạt động hướng đến mở rộng hành lang giao thương, tạo thêm cơ hội cho nông sản Gia Lai tiếp cận thị trường nước bạn.

Thế nhưng, khi những thùng hàng OCOP được đưa đến khu vực cửa khẩu, khó khăn phát sinh ở khâu kiểm tra hải quan. Một số giấy tờ kiểm định theo quy định của nước bạn chưa hoàn thiện, khiến hàng hóa có nguy cơ bị giữ lại. Thời gian khai mạc phiên chợ đã cận kề. Trong tình huống ấy, công việc không còn là câu chuyện chuẩn bị gian hàng hay sắp xếp sản phẩm, mà là khẩn trương phối hợp xử lý thủ tục để hàng hóa có thể được thông quan đúng quy định.

Gần hai ngày đêm chạy đua với thời gian, bà cùng các bên liên quan tập trung tháo gỡ vướng mắc. Đến trước giờ khai mạc, những thùng hàng nông sản OCOP của Gia Lai đã được thông quan, đưa lên kệ trưng bày chỉn chu, chuyên nghiệp. Bà kể lại kỷ niệm ấy bằng sự nhẹ nhõm của người vừa hoàn thành một phần việc khó. Nhưng đằng sau đó còn là nhận thức rõ hơn về những rào cản mà doanh nghiệp địa phương phải đối mặt khi đưa sản phẩm ra ngoài biên giới.

"Để xuất khẩu, một sản phẩm tốt thôi chưa đủ. Doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ, tiêu chuẩn chất lượng, giấy tờ kiểm định, phương án vận chuyển và những điều kiện thương mại phù hợp. Những yêu cầu ấy có thể trở thành gánh nặng với các cơ sở còn hạn chế về nhân lực và kinh nghiệm. Người làm xúc tiến thương mại phải chủ động nắm bắt các quy định, tìm hiểu thị trường và hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị tốt hơn ngay từ đầu. Khi một lô hàng được thông quan, đó không chỉ là kết quả của một thủ tục hoàn tất, mà còn là thêm một lần doanh nghiệp có cơ hội tiếp cận người mua", bà Thu nhấn mạnh.

Khi ly cà phê kể câu chuyện quê hương

Nếu phiên chợ Ratanakiri là câu chuyện về tháo gỡ vướng mắc, thì những hội chợ quốc tế lại mang đến cho bà Thu những khoảnh khắc cảm nhận rõ giá trị của công việc. Tại Việt Nam Foodexpo 2025 diễn ra ở TP. Hồ Chí Minh, các sản phẩm đặc trưng, đạt chứng nhận OCOP của Gia Lai thu hút đông đảo khách tham quan và đối tác quốc tế. Bà vẫn nhớ hình ảnh những chủ doanh nghiệp trẻ trực tiếp cầm sản phẩm của mình, tự tin giới thiệu với các nhà thu mua lớn.

"Những người từng loay hoay với bài toán đầu ra giờ đã có cơ hội đứng trước những đối tác lớn hơn, kể câu chuyện về sản phẩm bằng niềm tự hào. Với tôi, đó là khoảnh khắc hạnh phúc của người đã đồng hành cùng doanh nghiệp", bà Thu nhớ lại.

Trong khi đó, tại Hội chợ CAEXPO diễn ra ở Nam Ninh, Trung Quốc, những phản hồi của đối tác nước ngoài đã để lại nhiều ấn tượng sâu sắc. Sau khi thưởng thức cà phê đặc sản Gia Lai, một đối tác nước ngoài bày tỏ sự bất ngờ về hương vị và chất lượng chế biến sâu của sản phẩm. Qua người phiên dịch, vị khách cho biết trước đây chỉ biết Việt Nam xuất khẩu nhiều cà phê thô, nhưng lần này đã có ấn tượng khác khi thưởng thức sản phẩm cà phê đặc sản của Gia Lai. Vị khách này còn quan tâm đến câu chuyện sản phẩm đạt chuẩn OCOP gắn với sinh kế của hàng trăm hộ đồng bào dân tộc thiểu số.

Với bà Thu, phản hồi ấy không chỉ là lời khen dành cho một ly cà phê. Nó cho thấy khi nông sản được chế biến, xây dựng thương hiệu và giới thiệu đúng cách, sản phẩm có thể mang theo câu chuyện về vùng đất, con người và giá trị được tạo ra trong cả chuỗi sản xuất. Đó cũng là điều bà mong muốn nhìn thấy nhiều hơn ở nông sản Gia Lai: không chỉ xuất khẩu nguyên liệu, mà từng bước nâng cao tỷ trọng chế biến sâu, xây dựng thương hiệu, đáp ứng tiêu chuẩn thị trường và tạo thêm giá trị cho người sản xuất.

Trong công việc, bà Nguyễn Thị Bích Thu không xem vai trò người đứng đầu chỉ là phân công nhiệm vụ. Với bà, trách nhiệm còn nằm ở việc trực tiếp nắm tình hình, lắng nghe doanh nghiệp, cùng tập thể xử lý những vấn đề phát sinh và chịu trách nhiệm với phần việc được giao. Đó cũng là tinh thần của Nghị quyết số 24-NQ/TW về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới.

Quan điểm của Nghị quyết là phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của cán bộ, đảng viên phải đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, sự quản lý của Nhà nước; sự giám sát của Nhân dân; là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, trước hết là cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu.

Khẳng định dấn thân, đổi mới, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung là phẩm chất cốt lõi, trách nhiệm chính trị và yêu cầu tự thân của cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới; lấy kết quả, sản phẩm cụ thể, hiệu quả thực thi, khả năng tháo gỡ điểm nghẽn và mức độ hài lòng của Nhân dân, doanh nghiệp làm thước đo để đánh giá.

Với công tác xúc tiến thương mại, những yêu cầu ấy càng trở nên thiết thực khi đối tượng thụ hưởng là doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất. Bà Thu cho rằng hiệu quả của một chương trình không nên chỉ được nhìn qua số lượng hội chợ hay cuộc kết nối được tổ chức. Điều quan trọng hơn là doanh nghiệp có thêm cơ hội tiếp cận thị trường, sản phẩm được cải thiện, người sản xuất có thêm động lực nâng cao chất lượng và chuỗi giá trị nông sản được củng cố.

Những thành tích được ghi nhận trong quá trình công tác là một phần minh chứng cho sự nỗ lực ấy. Bà Nguyễn Thị Bích Thu đã được tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ năm 2025, nhiều bằng khen của Bộ Công Thương và UBND tỉnh; 5 năm liên tiếp đạt danh hiệu đảng viên xuất sắc.

Song, khi nói về công việc, bà thường trở lại với những câu chuyện cụ thể ở cơ sở. Theo bà Thu, hành trình đưa nông sản Gia Lai xuất ngoại vẫn còn nhiều việc phải làm. Trong hành trình ấy, bà Thu mong muốn tiếp tục cùng Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại làm tốt vai trò cầu nối, đồng hành với doanh nghiệp, hợp tác xã từ khâu hoàn thiện sản phẩm đến tìm kiếm đối tác, mở rộng kênh phân phối và tiếp cận cơ hội xuất khẩu.

Với người đảng viên, Bí thư Chi bộ và người đứng đầu Trung tâm, tinh thần đổi mới không nằm ở những điều quá xa vời. Nó bắt đầu từ việc đi cơ sở nhiều hơn, lắng nghe kỹ hơn, xử lý công việc trách nhiệm hơn và tìm cách để những chính sách hỗ trợ đến gần hơn với người thụ hưởng.

Từ một sản phẩm còn gặp khó khăn về bao bì, nhãn mác đến những thùng hàng được thông quan trước giờ khai mạc; từ gian hàng OCOP thu hút đối tác quốc tế đến ly cà phê khiến người mua bất ngờ,... những câu chuyện ấy tạo nên chân dung một nữ cán bộ Công Thương tâm huyết, trách nhiệm và không ngại khó.

Hành trình đưa nông sản Gia Lai ra thế giới vì thế không chỉ là câu chuyện của những sản phẩm xuất khẩu. Đó còn là hành trình của những con người đang từng ngày góp phần biến tiềm năng nông sản thành giá trị, biến khát vọng của người sản xuất thành cơ hội trên thị trường và đưa tinh thần tiên phong, gương mẫu của người đảng viên vào những việc làm cụ thể.