Điện mặt trời: Lan tỏa giải pháp tiết kiệm năng lượng

Lan tỏa nguồn năng lượng xanh

Từ những mái nhà dân đến trụ sở doanh nghiệp, nhà máy và các khu sản xuất, điện mặt trời đang từng bước trở thành giải pháp sử dụng năng lượng hiệu quả tại Quảng Ninh. Những con số tiết kiệm hàng chục triệu đồng mỗi tháng ở doanh nghiệp hay mức giảm mạnh hóa đơn tiền điện của các hộ gia đình cho thấy hiệu quả ngày càng rõ nét của nguồn năng lượng này. Không chỉ giúp giảm chi phí, điện mặt trời còn mở ra hướng chủ động nguồn điện, sử dụng năng lượng tiết kiệm và góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Văn Thụ, Trưởng phòng công nghệ, Công ty Cổ phần nước sạch Quảng Ninh (Quawaco) cho biết, công ty đã thực hiện đầu tư, lắp đặt hệ thống điện mặt trời từ tháng 5/2026. Sau 2 tháng đưa vào vận hành, hệ thống điện mặt trời hoạt động ổn định và tiết kiệm được lượng điện khoảng 35%. Với lượng điện tiết kiệm này, mỗi tháng công ty tiết kiệm khoảng 30 triệu đồng, tương đương gần 400 triệu đồng/năm.

“Sau 2 tháng sử dụng, hiện nay công ty cũng đã có chủ trương mở rộng các điểm lắp đặt, đặc biệt là những điểm sử dụng điện cho hệ thống văn phòng công ty. Trong giai đoạn từ nay đến cuối năm và đầu năm tới, công ty sẽ lắp đặt tại các nhà văn phòng còn lại của công ty”, ông Nguyễn Văn Thụ chia sẻ.

Theo đại diện Quawaco, công ty cũng sẽ nghiên cứu, tiếp tục lắp đặt tại một số khu xử lý, trạm bơm và nhà máy có điều kiện thuận lợi về mặt bằng mái và đáp ứng yêu cầu đối với công nghệ điện mặt trời.

“Nếu ngành điện có nhu cầu mua điện, công ty cũng sẽ nghiên cứu nguồn điện lắp đặt. Nếu hiệu quả và có lượng điện dư, tại những điểm không sử dụng hết, công ty cũng sẽ nghiên cứu phương án cấp điện và bán lại cho ngành điện”, ông Nguyễn Văn Thụ bày tỏ.

Cũng theo đại diện Quawaco, công ty sẽ tận dụng tối đa các mặt bể, mặt mái của hệ thống xử lý, trạm bơm, đồng thời căn cứ tính chất sản xuất của từng khu vực để áp dụng công nghệ điện mặt trời phù hợp.

Không chỉ được doanh nghiệp ứng dụng nhằm tiết giảm chi phí và chủ động nguồn điện phục vụ sản xuất, kinh doanh, điện mặt trời tại Quảng Ninh còn đang được phát triển ở quy mô lớn hơn. Nguồn năng lượng này từng bước gắn với bài toán khai thác hiệu quả quỹ đất và kết hợp các mô hình sản xuất. Thực tế cho thấy, dư địa phát triển điện mặt trời tại địa phương vẫn còn đáng kể, nhất là khi doanh nghiệp chủ động khảo sát điều kiện tự nhiên và lựa chọn phương án đầu tư phù hợp.

Cũng trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Tiến Hữu, Trưởng phòng hành chính nhân sự miền Bắc, Tập đoàn Bim cho hay, với đặc điểm khí hậu, thời tiết của khu vực miền Bắc, Tập đoàn BIM đã có sự khảo sát rất kỹ lưỡng trước khi quyết định đầu tư vào dự án điện mặt trời tại xã Đầm Hà và xã Quảng Tân, tỉnh Quảng Ninh với công suất 100 MW.

“Tại Đầm Hà, chúng tôi đang triển khai dự án khu nuôi tôm công nghệ cao. Tập đoàn muốn tối ưu diện tích được giao để vừa phát triển năng lượng sạch, vừa phát triển nông nghiệp tại địa phương. Với điều kiện hiện tại, vào mùa hè ở khu vực miền Bắc, điều kiện rất thuận lợi cho phát triển điện mặt trời. Vào mùa đông, với mức bức xạ hiện tại cũng có thể đủ để nhà máy duy trì công suất tối thiểu”, ông Nguyễn Tiến Hữu thông tin.

Theo đại diện Tập đoàn Bim, điện mặt trời cũng nằm trong chiến lược phát triển năng lượng quốc gia. Trong câu chuyện giảm phát thải của đất nước, điện mặt trời cũng là một nguồn năng lượng sạch, có thể cung cấp điện ổn định cho người sử dụng. Qua đó, điện mặt trời cũng góp một phần vào chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia nói chung và an ninh năng lượng của tỉnh Quảng Ninh nói riêng.

Cùng với các dự án điện mặt trời quy mô lớn, điện mặt trời mái nhà cũng đang từng bước lan tỏa trong đời sống và hoạt động sản xuất tại Quảng Ninh. Số lượng hộ dân, đơn vị chủ động đầu tư hệ thống điện mặt trời có xu hướng gia tăng, đặt ra yêu cầu ngành điện không chỉ bảo đảm vận hành hệ thống mà còn tăng cường tư vấn, hỗ trợ người dân khai thác nguồn điện này.

Chủ động điện cho gia đình

Chia sẻ với phóng viên, ông Phạm Thế Long, Phó Trưởng điện lực Hạ Long (Công ty Điện lực Quảng Ninh) cho biết, tỷ lệ các hộ dân lắp đặt điện mặt trời mái nhà tăng dần qua các năm. Đặc biệt, trong những năm gần đây, nhất là từ năm 2026, việc lắp đặt hệ thống điện mặt trời có mức tăng trưởng cao.

Theo Phó Trưởng điện lực Hạ Long, thời gian qua, Điện lực Quảng Ninh cùng các điện lực trực thuộc đã từng bước triển khai lắp đặt hệ thống điện mặt trời tại trụ sở làm việc. Trước mắt, hệ thống được lắp đặt tại trụ sở Điện lực Quảng Ninh và một số đơn vị điện lực có quy mô lớn. Riêng tại Điện lực Hạ Long, việc lắp đặt hệ thống điện mặt trời cũng đang được triển khai.

Bên cạnh việc chủ động ứng dụng điện mặt trời tại các đơn vị, ngành điện địa phương còn tích cực đồng hành, hỗ trợ người dân trong quá trình đầu tư điện mặt trời mái nhà. Theo ông Phạm Thế Long, Điện lực Hạ Long phối hợp với Điện lực Quảng Ninh cử cán bộ, nhân viên trực tiếp đến các hộ dân để tuyên truyền, tư vấn về kỹ thuật và phương án lắp đặt phù hợp.

“Chúng tôi tư vấn cho khách hàng lựa chọn quy mô hệ thống phù hợp với nhu cầu và công suất sử dụng điện. Đồng thời hướng dẫn lựa chọn tấm pin, hệ thống lưu trữ và phương án vận hành nhằm khai thác hiệu quả nhất nguồn điện mặt trời, nâng cao hiệu quả sử dụng điện của các hộ dân”, ông Phạm Thế Long cho hay.

Sự đồng hành, tư vấn của ngành điện cùng hiệu quả ngày càng rõ nét trong quá trình sử dụng đang góp phần tạo thêm niềm tin cho người dân khi đầu tư điện mặt trời mái nhà. Tại nhiều hộ gia đình, hiệu quả không chỉ thể hiện qua hóa đơn tiền điện giảm mạnh mà còn ở khả năng chủ động nguồn điện phục vụ sinh hoạt.

Chia sẻ về hiệu quả sau khi lắp đặt điện mặt trời mái nhà, ông Bùi Tiến Trung (phường Cao Xanh, tỉnh Quảng Ninh) cho biết, gia đình ông mới đưa hệ thống vào sử dụng khoảng 3 tháng nhưng chi phí tiền điện đã giảm đáng kể.

Theo ông Trung, vào những tháng mùa hè cao điểm, tiền điện của gia đình thường ở mức gần 4 triệu đồng mỗi tháng. Tuy nhiên, sau khi lắp điện mặt trời mái nhà, lượng điện phải mua từ lưới điện giảm mạnh. Riêng tháng 6, số liệu ghi nhận trên biến tần cho thấy gia đình sử dụng hơn 1.000 kWh điện, song chỉ phải mua khoảng 170 kWh điện lưới trong những ngày thời tiết mưa gió, với số tiền điện khoảng 428.000 đồng.

“Trước đây, vào những đợt cao điểm, có thời điểm xảy ra mất điện luân phiên, gia đình tôi phải sử dụng máy phát điện nên khá bất tiện. Tôi đã tìm hiểu về năng lượng mặt trời từ lâu, nhưng do không am hiểu sâu về kỹ thuật điện nên vấn đề an toàn luôn được đặt lên hàng đầu. Năm nay, tôi quyết định đầu tư hệ thống điện mặt trời để chủ động và thuận tiện hơn trong sinh hoạt”, ông Trung chia sẻ.

Đáng chú ý, hệ thống điện mặt trời của gia đình ông Trung được tích hợp pin lưu trữ dung lượng khoảng 16 kWh. Theo ông, sau khoảng 17 giờ, khi nguồn điện từ các tấm pin mặt trời giảm, gia đình chuyển sang sử dụng điện từ hệ thống lưu trữ. Với nhu cầu sinh hoạt thông thường như nấu ăn, xem tivi và sử dụng một điều hòa trong phòng ngủ, lượng điện lưu trữ có thể đáp ứng đến khoảng 5h sáng hôm sau.

Sau thời điểm này, hệ thống có thể tự động chuyển sang sử dụng điện lưới. Tuy nhiên, trên thực tế, gia đình ông Trung ít khi phải sử dụng điện lưới vào buổi sáng do thời điểm khoảng 6h đã bắt đầu có nắng, hệ thống điện mặt trời tiếp tục phát điện. Đồng thời, khi nhiệt độ phòng đã ổn định, công suất hoạt động của điều hòa cũng giảm xuống.

Từ hiệu quả thực tế sau 3 tháng sử dụng, ông Trung cho rằng, điện mặt trời mái nhà là một giải pháp đáng cân nhắc đối với các hộ gia đình có điều kiện phù hợp. Không chỉ giúp giảm chi phí tiền điện, hệ thống còn giúp người dân chủ động hơn về nguồn điện trong sinh hoạt.

“Với những người đang có ý định lắp đặt hoặc còn phân vân, tôi nghĩ nên cân nhắc đầu tư. Điện mặt trời rất tiện lợi, vừa góp phần tiết kiệm nguồn năng lượng chung, vừa giúp gia đình chủ động hơn trong sinh hoạt, nhất là khi xảy ra mất điện đột xuất hoặc chi phí điện tăng cao”, ông Trung cho biết.

Từ những hiệu quả bước đầu tại doanh nghiệp, ngành điện đến các hộ gia đình, điện mặt trời đang cho thấy dư địa phát triển ngày càng rõ nét tại Quảng Ninh. Khi được đầu tư phù hợp với nhu cầu sử dụng và điều kiện thực tế, nguồn năng lượng này không chỉ giúp giảm chi phí, nâng cao khả năng chủ động về điện mà còn góp phần hình thành thói quen sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.

Sự chủ động của người dân, doanh nghiệp cùng vai trò đồng hành, tư vấn của ngành điện sẽ là những yếu tố quan trọng để điện mặt trời tiếp tục được khai thác hiệu quả. Qua đó, mỗi hệ thống điện mặt trời được đưa vào vận hành sẽ góp thêm một phần nguồn năng lượng xanh và giảm áp lực cho hệ thống điện.

Điện mặt trời đang từng bước trở thành một trong những giải pháp giúp người dân, doanh nghiệp chủ động nguồn điện, tiết giảm chi phí và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng. Việc khai thác phù hợp nguồn năng lượng tái tạo tại chỗ không chỉ mang lại lợi ích trực tiếp cho người sử dụng mà còn góp phần giảm áp lực lên hệ thống điện và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng xanh.