Không để dự án bị động vì thiếu vật liệu
Tình trạng thiếu hụt cục bộ nguồn vật liệu xây dựng thông thường, nhất là đất san lấp, cát, đá, đang đặt ra yêu cầu chủ động hơn trong triển khai các công trình, dự án đầu tư công tại Quảng Ngãi. Sở Nông nghiệp và Môi trường vừa có công văn số Số: 9802/SNNMT-KS đề nghị các Ban Quản lý dự án và UBND các xã, phường, đặc khu khẩn trương rà soát, xác định nguồn vật liệu phục vụ trực tiếp cho từng dự án.
Tỉnh Quảng Ngãi đang triển khai nhiều biện pháp để chủ động nguồn vật liệu cho các công trình trọng điểm, đầu tư công
Theo ông Hồ Trọng Phương, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ngãi, có thời điểm, một số khu vực trên địa bàn tỉnh chưa đáp ứng nhu cầu vật liệu xây dựng. Đặc biệt tại miền núi, vùng sâu, vùng xa, khoảng cách từ các mỏ đang hoạt động đến công trình lớn, làm tăng chi phí vận chuyển, ảnh hưởng đến giá thành và tiến độ dự án.
Qua theo dõi, một số chủ đầu tư, địa phương chưa chủ động xác định nguồn vật liệu ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Một số dự án chủ yếu dựa vào các mỏ thương mại đang hoạt động, dẫn đến bị động khi nguồn cung khan hiếm, giá vật liệu và chi phí vận chuyển tăng cao.
Luật Địa chất và khoáng sản số 54/2024/QH15 và Luật số 147/2025/QH15 đã bổ sung cơ chế tháo gỡ khó khăn về nguồn vật liệu xây dựng, tạo điều kiện để chủ đầu tư xác định khu vực khoáng sản phù hợp và thực hiện thủ tục khai thác phục vụ trực tiếp dự án.
Đối với các công trình, dự án đã được phê duyệt và đang thi công, Sở yêu cầu chủ đầu tư rà soát nhu cầu, khối lượng, chủng loại và nguồn cung vật liệu, không phụ thuộc hoàn toàn vào các mỏ thương mại.
Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu, đối với các dự án đầu tư công đang chuẩn bị đầu tư, cần xác định nguồn cung vật liệu ngay trong quá trình khảo sát
Nếu nguồn vật liệu thương mại không bảo đảm nhu cầu, bị khan hiếm, giá thành hoặc cự ly vận chuyển lớn, chủ đầu tư cần phối hợp với UBND cấp xã nơi có công trình và địa phương lân cận khảo sát, xác định khu vực có khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, vật liệu san lấp có tiềm năng, điều kiện khai thác thuận lợi và cự ly vận chuyển hợp lý để nghiên cứu sử dụng trực tiếp cho dự án.
Trên cơ sở rà soát, chủ đầu tư đề xuất khu vực dự kiến khai thác, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường thực hiện thủ tục về khoáng sản. Đồng thời, rà soát, điều chỉnh nguồn vật liệu, dự toán, thiết kế, dự án nếu thuộc trường hợp phải điều chỉnh, làm cơ sở thay thế một phần hoặc toàn bộ nguồn vật liệu dự kiến mua từ mỏ thương mại.
Nguồn vật liệu được lựa chọn phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, bảo đảm trữ lượng, khả năng cung cấp, tiến độ thi công, an toàn khai thác và bảo vệ môi trường. Các khu vực có cự ly vận chuyển hợp lý được ưu tiên nhằm giảm chi phí, tiết kiệm ngân sách nhà nước và nâng cao hiệu quả đầu tư.
Xác định nguồn vật liệu ngay từ khâu chuẩn bị dự án
Cũng theo ông Hồ Trọng Phương, đối với các dự án đầu tư công đang chuẩn bị đầu tư, cần xác định nguồn cung vật liệu ngay trong quá trình khảo sát, lập các báo cáo chuẩn bị đầu tư theo tính chất, quy mô từng dự án.
Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng yêu cầu chủ đầu tư rà soát nhu cầu, khối lượng, chủng loại và nguồn cung vật liệu, không phụ thuộc hoàn toàn vào các mỏ thương mại
Chủ đầu tư phải chỉ đạo đơn vị tư vấn khảo sát khu vực có tiềm năng khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, vật liệu san lấp tại nơi triển khai dự án và địa bàn lân cận; đánh giá khối lượng, chất lượng, điều kiện khai thác và cự ly vận chuyển để lựa chọn nguồn phù hợp.
Nếu khu vực có khả năng đáp ứng nhu cầu và đủ điều kiện xem xét thủ tục khai thác, chủ đầu tư cần đưa nguồn này vào phương án vật liệu ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Qua đó, các thủ tục liên quan được triển khai sớm, tạo điều kiện khai thác, sử dụng vật liệu phục vụ trực tiếp công trình khi dự án thực hiện.
Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng yêu cầu hạn chế việc mặc định toàn bộ nguồn vật liệu phải mua từ mỏ thương mại nếu khu vực công trình hoặc địa bàn lân cận có nguồn khoáng sản phù hợp, được pháp luật cho phép khai thác phục vụ dự án. Việc xác định nguồn vật liệu phải gắn với thiết kế, tổng mức đầu tư, cự ly vận chuyển và tiến độ để chủ động nguồn cung, giảm chi phí và tiết kiệm ngân sách.
Việc vào cuộc quyết liệt kỳ vọng sẽ tháo gỡ được nút thắt thiết vật liệu xây dựng cho các công trình có vốn đầu tư công trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi
Đối với UBND các xã, phường, đặc khu, Sở đề nghị phối hợp với chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án rà soát các khu vực có khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, vật liệu san lấp có khả năng khai thác phục vụ công trình, dự án; đồng thời rà soát nguồn khoáng sản dôi dư, nguồn đã tập kết tại bãi thải, bãi chứa có khả năng thu hồi, sử dụng theo quy định.
Các Ban Quản lý dự án và UBND các xã, phường, đặc khu phải rà soát nhu cầu, nguồn vật liệu và khu vực có khả năng khai thác phục vụ trực tiếp dự án; nêu loại khoáng sản, khối lượng, vị trí, diện tích, cự ly vận chuyển, thời gian cung cấp cùng khó khăn, vướng mắc, kiến nghị.
Kết quả rà soát và danh sách khu vực dự kiến khai thác phải gửi về Sở Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 30/8/2026 để tổng hợp, kiểm tra và hướng dẫn thủ tục.
Sở Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, người đứng đầu chủ đầu tư, đơn vị, địa phương chịu trách nhiệm về việc chậm triển khai, thiếu chủ động trong xác định nguồn vật liệu nếu làm ảnh hưởng đến tiến độ, giải ngân vốn đầu tư công và hiệu quả đầu tư của công trình, dự án.
Trước đó, Sở Xây dựng Quảng Ngãi cũng đã tổ chức Hội nghị trao đổi nghiệp vụ và đối thoại với gần 100 tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực xây dựng trên địa bàn. Tại hội nghị, nhiều doanh nghiệp đã phản ánh những khó khăn phát sinh trong thực tiễn hoạt động, nổi bật là tình trạng biến động giá và khan hiếm nguồn cung vật liệu xây dựng làm ảnh hưởng đến tiến độ thi công các công trình, dự án; những vướng mắc liên quan đến quy hoạch, công bố giá vật liệu, bàn giao hạ tầng khu đô thị, khu dân cư…
