Chuẩn hóa điều kiện khai thác và nghĩa vụ dẫn nguồn
Báo Công Thương vừa ban hành Quyết định số 172/QĐ-BaoCT về Quy định dẫn nguồn, khai thác và sử dụng lại thông tin của Báo Công Thương. Quyết định có hiệu lực từ ngày 1/8/2026, thay thế các quy định trước đây và tạo hành lang pháp lý rõ ràng đối với các tổ chức, cá nhân có nhu cầu sử dụng lại các sản phẩm báo chí của Báo Công Thương.
Quy định được xây dựng trên cơ sở Luật Báo chí năm 2025, Luật Sở hữu trí tuệ cùng các nghị định hướng dẫn liên quan đến quản lý thông tin trên môi trường mạng, quyền tác giả, quyền liên quan và tiền bản quyền trong lĩnh vực báo chí.
Từ ngày 1/8/2026, Báo Công Thương áp dụng quy định mới về dẫn nguồn, khai thác và sử dụng lại thông tin, tăng cường bảo vệ bản quyền và quản lý nội dung số.
Đáng chú ý, quy định mới không chỉ điều chỉnh việc dẫn nguồn đối với tin, bài mà còn áp dụng cho toàn bộ hệ sinh thái sản phẩm báo chí của Báo Công Thương như ảnh, video, podcast, đồ họa, dữ liệu, tọa đàm, diễn đàn, giao lưu trực tuyến và các sản phẩm nội dung số khác. Phạm vi áp dụng bao gồm các trang thông tin điện tử tổng hợp, cổng thông tin điện tử, ứng dụng, nền tảng số, mạng xã hội, cơ sở dữ liệu và các phương tiện truyền thông khác.
Theo quy định, mọi trường hợp khai thác lại nội dung có hệ thống đều phải được Tổng Biên tập hoặc người được ủy quyền chấp thuận bằng văn bản. Việc chấp thuận phải xác định rõ nội dung được sử dụng, nền tảng khai thác, phạm vi, thời hạn, nghĩa vụ dẫn nguồn, trách nhiệm cập nhật, gỡ bỏ và các điều kiện liên quan đến tiền bản quyền nếu có.
Một trong những điểm đáng chú ý của quy định là việc chuẩn hóa quy trình cấp phép khai thác thông tin. Hồ sơ đề nghị phải nêu rõ chủ thể khai thác, mục đích sử dụng, nền tảng đăng tải, danh mục nội dung, thời hạn và phương thức khai thác. Văn phòng Báo là đầu mối tiếp nhận, thẩm định hồ sơ trước khi trình Tổng Biên tập hoặc người được ủy quyền xem xét quyết định.
Thời hạn giải quyết hồ sơ là 15 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Đặc biệt, quy định khẳng định không chấp nhận các hình thức thỏa thuận miệng; thư điện tử, tin nhắn hoặc sự im lặng không được coi là văn bản chấp thuận, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận điện tử hợp pháp. Đối với các trường hợp được cấp phép, thời hạn khai thác tối đa là một năm, trừ khi có quy định khác trong văn bản chấp thuận. Nếu muốn tiếp tục sử dụng, tổ chức, cá nhân phải thực hiện thủ tục gia hạn trước khi hết hạn ít nhất 30 ngày.
Quy định cũng đặt ra yêu cầu chặt chẽ về nghĩa vụ dẫn nguồn. Theo đó, mọi nội dung khai thác phải ghi rõ "Nguồn: Báo Công Thương", tên tác giả (nếu có), tiêu đề gốc và đường dẫn trực tiếp tới bài viết trên môi trường mạng. Nghiêm cấm ghi nguồn chung chung, ghi nguồn trung gian hoặc làm mờ, xóa đường liên kết gốc. Đặc biệt, các đơn vị khai thác không được tự ý sửa chữa, cắt ghép, thay đổi tiêu đề hoặc biên tập theo cách làm sai lệch nội dung gốc. Trong trường hợp được chấp thuận rút gọn nội dung, phải ghi rõ đây là bản "trích lược".
Tăng cường bảo vệ bản quyền trên môi trường số
Bên cạnh việc quy định chặt chẽ về dẫn nguồn, văn bản mới cũng dành nhiều nội dung để bảo vệ quyền tác giả và quyền khai thác của Báo Công Thương trong bối cảnh chuyển đổi số. Theo đó, các trường hợp sử dụng nội dung nhằm mục đích thương mại hoặc tạo giá trị gia tăng từ truyền thông phải ký thỏa thuận bằng văn bản về phạm vi khai thác, mức tiền bản quyền, phương thức thanh toán trước khi sử dụng. Khi phát hiện đối tác khai thác sai phạm vi được cấp phép, Báo Công Thương có quyền yêu cầu dừng khai thác, gỡ bỏ nội dung, đình chỉ hoặc chấm dứt việc chấp thuận, đồng thời yêu cầu thanh toán tiền bản quyền và bồi thường thiệt hại theo quy định.
Quy định cũng xác định rõ nhiều nhóm nội dung không được dẫn nguồn hoặc khai thác nếu chưa có văn bản chấp thuận riêng, bao gồm các bài điều tra, phản ánh, giải quyết đơn thư; sản phẩm báo chí dữ liệu; nội dung trả phí; các sản phẩm biên dịch từ nguồn nước ngoài; chuyên trang liên kết; tọa đàm, diễn đàn, chương trình phát trực tiếp và các sản phẩm hậu kỳ.
Đáng chú ý, nhằm bảo vệ tài sản số trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh, quy định nghiêm cấm sử dụng bot, crawler, script hoặc các công cụ tự động để thu thập, sao chép dữ liệu trái phép từ Báo Công Thương. Đồng thời, không cho phép sử dụng nội dung, dữ liệu của Báo để huấn luyện các mô hình trí tuệ nhân tạo hoặc các hệ thống AI sinh tạo khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản.
Đối với việc khai thác trên nền tảng số và mạng xã hội, văn bản nhấn mạnh việc cấp phép cho một trang hoặc một kênh không đồng nghĩa với việc được phép sử dụng trên các nền tảng khác hoặc cấp phép lại cho bên thứ ba. Bất kỳ hoạt động chuyển nhượng, cho thuê, ủy quyền hoặc cấp phép lại nội dung đều phải được Báo Công Thương chấp thuận bằng văn bản.
Ngoài ra, khi Báo Công Thương thực hiện sửa chữa, cải chính hoặc gỡ bỏ một nội dung đã xuất bản, đơn vị khai thác phải cập nhật hoặc gỡ bỏ tương ứng trong thời gian không quá một giờ kể từ khi nhận được thông báo; trường hợp khẩn cấp phải thực hiện ngay. Mỗi đơn vị khai thác cũng phải đăng ký đầu mối thường trực để tiếp nhận các thông báo từ Báo, bảo đảm việc xử lý được thực hiện kịp thời.
Xem chi tiết quy định tại đây.
Việc ban hành Quy định về dẫn nguồn, khai thác và sử dụng lại thông tin được kỳ vọng sẽ góp phần tăng cường bảo vệ bản quyền báo chí, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật về quyền tác giả, đồng thời tạo môi trường khai thác thông tin minh bạch, chuyên nghiệp và phù hợp với yêu cầu phát triển của báo chí số trong giai đoạn mới.
