Sau nhiều năm, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) ghi nhận lợi nhuận cao trong năm 2025. Con số ấn tượng đó đến từ đâu? Bao nhiêu phần trăm là nhờ thời tiết may mắn, bao nhiêu là nhờ quản trị tốt và bao nhiêu đến từ điều chỉnh giá điện? Bài viết này cố gắng trả lời thẳng những câu hỏi đó. Phía sau con số lãi 39.762 tỷ đồng của công ty mẹ EVN và hơn 51.800 tỷ đồng hợp nhất toàn Tập đoàn là sự cải thiện đáng kể về chi phí sản xuất và cơ cấu nguồn điện.
Bức tranh mới
Theo Báo cáo tài chính riêng của công ty mẹ EVN năm 2025 đã được kiểm toán, lợi nhuận sau thuế của công ty mẹ EVN năm 2025 đạt 39.762 tỷ đồng, số lỗ lũy kế đến hết năm 2025 của công ty mẹ EVN còn - 5.611 tỷ đồng.
Theo báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) ghi nhận doanh thu đạt 645.658 tỷ đồng, tăng 11,2% so với năm trước. Trong khi đó, lợi nhuận sau thuế đạt 51.881 tỷ đồng, gấp 6,3 lần năm 2024.
Nhờ kết quả sản xuất kinh doanh thuận lợi, số lỗ lũy kế của công ty mẹ EVN còn - 5.611 tỷ đồng và không còn lỗ lũy kế hợp nhất tại thời điểm cuối năm 2025. Điều này đã góp phần cải thiện đáng kể về tình hình tài chính của EVN.
Lợi nhuận sau thuế của công ty mẹ EVN năm 2025 đạt 39.762 tỷ đồng, số lỗ lũy kế đến hết năm 2025 của công ty mẹ EVN còn 5.611 tỷ đồng - Ảnh minh họa
Lợi nhuận đến từ đâu?
Nhìn vào kết quả kinh doanh, có thể thấy tốc độ tăng lợi nhuận vượt xa tốc độ tăng doanh thu. Trong khi doanh thu chỉ tăng hơn 11%, lợi nhuận sau thuế lại tăng hơn 530%. Điều này cho thấy động lực chính không đến từ tăng trưởng doanh thu mà đến từ sự cải thiện mạnh mẽ của biên lợi nhuận.
Cụ thể, biên lợi nhuận gộp hợp nhất của EVN đã tăng từ 8,5% năm 2024 lên 14,9% trong năm 2025. Riêng hoạt động bán điện ghi nhận biên lợi nhuận tăng từ 8% lên 14,55%.
Đây là mức cải thiện rất đáng kể đối với một doanh nghiệp có doanh thu hàng trăm nghìn tỷ đồng như EVN. Chỉ cần biên lợi nhuận tăng thêm vài điểm phần trăm cũng tạo ra hàng chục nghìn tỷ đồng lợi nhuận bổ sung.
Không chỉ giá vốn được kiểm soát tốt hơn, các loại chi phí khác cũng tăng chậm hơn doanh thu. Chi phí tài chính đạt 23.654 tỷ đồng, tăng 7,8%, thấp hơn mức tăng doanh thu. Trong đó, chi phí lãi vay chiếm 16.647 tỷ đồng.
Kết quả này cho thấy yếu tố quyết định lợi nhuận năm 2025 nằm ở việc tối ưu chi phí và cải thiện hiệu quả vận hành hơn là sự gia tăng mạnh về sản lượng hay doanh thu bán điện.
Công ty mẹ EVN đóng góp phần lớn lợi nhuận
Kết quả lợi nhuận tăng mạnh không chỉ đến từ công ty mẹ EVN mà còn có sự cải thiện đáng kể tại các đơn vị thành viên.
Hiện EVN sở hữu ba tổng công ty phát điện gồm GENCO 1, GENCO 2 và GENCO 3, cùng nhiều doanh nghiệp phát điện và tổng công ty điện lực phụ trách phân phối điện.
Tại công ty mẹ EVN, doanh thu năm 2025 đạt 535.220 tỷ đồng, tăng 11,5% so với năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt 39.762 tỷ đồng, gấp 7,6 lần năm 2024. Chỉ riêng công ty mẹ đã đóng góp phần lớn vào lợi nhuận hợp nhất của toàn tập đoàn. Nhờ kết quả này, khoản lỗ lũy kế của công ty mẹ giảm mạnh từ 45.374 tỷ đồng xuống còn 5.612 tỷ đồng.
Ở khối phát điện, GENCO 1 ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 4.099 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 167,8 tỷ đồng của năm trước. GENCO 2 báo lãi 2.397 tỷ đồng, gần gấp đôi năm 2024. Đáng chú ý nhất là GENCO 3 khi chuyển từ mức lỗ 878 tỷ đồng sang lãi 3.732 tỷ đồng.
Điểm chung tại các đơn vị phát điện là doanh thu chỉ tăng nhẹ, thậm chí GENCO 2 còn ghi nhận doanh thu giảm hơn 5%, nhưng lợi nhuận vẫn tăng mạnh nhờ biên lợi nhuận được cải thiện đáng kể.
Giá nhiên liệu ổn định và thủy điện thuận lợi
Lý giải nguyên nhân lợi nhuận tăng mạnh, ông Nguyễn Đình Phước, Phó Tổng Giám đốc EVN, cho biết tập đoàn được hưởng lợi từ hai yếu tố chính.
Thứ nhất là điều kiện thị trường và thủy văn năm 2025 thuận lợi; ngoài ra giá các loại nhiên liệu đầu vào cho phát điện như than, dầu và khí ổn định, không có biến động đột biến như giai đoạn trước đây.
Thứ hai là nỗ lực tiết giảm chi phí thông qua đẩy mạnh chuyển đổi số, tiết kiệm chi phí thường xuyên, tối ưu hóa việc sử dụng vốn và tăng hiệu quả quản trị tài chính.
Bên cạnh đó, lượng mưa dồi dào trên cả nước giúp sản lượng thủy điện tăng mạnh. Trong cơ cấu nguồn điện, thủy điện là nguồn có chi phí sản xuất thấp nhất. Vì vậy, việc gia tăng tỷ trọng huy động thủy điện đã góp phần đáng kể vào sự cải thiện biên lợi nhuận của toàn hệ thống.
Có thể nói, sự kết hợp giữa yếu tố quản trị nội bộ và điều kiện thị trường thuận lợi đã giúp EVN đảo ngược hoàn toàn tình thế tài chính chỉ sau vài năm lỗ.
Tuy nhiên, những yếu tố thuận lợi về giá nhiên liệu và thủy văn có thể không còn trong năm 2026. Xung đột Trung Đông một lần nữa đẩy giá nhiên liệu như than, khí, dầu trong nước và trên thế giới lên cao, nguồn cung nhiên liệu dự kiến sẽ còn gặp nhiều khó khăn. Trong khi thời tiết nắng nóng ảnh hưởng đến nhóm thủy điện. Xác suất xảy ra El Nino trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 9/2026 hiện được dự báo ở mức 82 - 98%.
Duy trì lượng tiền để phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh toàn Tập đoàn
Bên cạnh lợi nhuận đột biến, báo cáo tài chính hợp nhất của EVN còn cho thấy khoản tiền và tương đương 152.400 tỷ đồng tại thời điểm cuối năm 2025. Về bản chất, đây là số liệu tổng hợp từ tất cả báo cáo tài chính của các đơn vị thành viên của EVN, trong đó bao gồm cả các đơn vị phát điện, truyền tải điện, phân phối điện và dịch vụ phụ trợ.
Hiện tập đoàn có tổng tài sản hợp nhất hơn 783.000 tỷ đồng và dư nợ vay khoảng 341.300 tỷ đồng. Riêng nợ ngắn hạn đã vượt 227.000 tỷ đồng. Do vậy, mức tiền gửi hơn 152.000 tỷ đồng vẫn chưa thể đáp ứng được việc trả nợ ngay cho các nhà cung cấp nhiên liệu (than, dầu, khí) và trả tiền mua điện từ các nhà máy điện ngoài EVN (hơn 118.000 tỷ đồng), các khoản nợ vay đến hạn (hơn 47.000 tỷ đồng).
Việc số dư tiền gửi cần được xem xét tổng thể cùng với số nợ phải trả của EVN và các đơn vị thành viên. Việc duy trì số dư tiền gửi là cần thiết để EVN và các đơn vị có nguồn lực phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, thanh toán cho các nhà cung cấp, đảm bảo hoàn thành các nhiệm vụ được giao, cụ thể:
Các đơn vị phát điện cần có số dư tiền lớn để mở Thư tín dụng (L/C) thanh toán cho các đơn vị cung cấp nhiên liệu trong nước hoặc nhập khẩu. Đối với công ty mẹ EVN cần phải đảm bảo thanh toán hàng tháng cho các nhà đầu tư bên ngoài bán điện cho EVN. Đặc biệt trong giai đoạn vừa qua khi giá nhiên liệu đầu vào diễn biến khó lường và nhiều thời điểm tăng cao đột biến (ví dụ như thời điểm hiện nay, giá các nhiên liệu đầu vào cho phát điện là than, dầu khí đang tăng rất mạnh). Để đảm bảo không ảnh hưởng đến an ninh cung ứng điện thì EVN và các đơn vị phát điện phải có sự cân đối dòng tiền và dự phòng thích hợp.
Số dư nợ vay của EVN và các đơn vị là rất lớn, riêng số dư nợ vay ngắn hạn đã lên tới 47.000 ngàn tỷ, đòi hỏi EVN phải đảm bảo khả năng sẵn sàng trả nợ vay, đảm bảo tín nhiệm tín dụng.
Theo lãnh đạo tập đoàn, khoản tiền hơn 152.000 tỷ đồng không phải là nguồn vốn nhàn rỗi mà được luân chuyển thường xuyên, thanh toán các khoản tiền cho các nhà cung cấp, trả nợ gốc vay,… Bên cạnh đó, EVN cân đối thời gian các khoản thanh toán để tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn bằng cách gửi có kỳ hạn, tạo thêm các khoản thu nhập tài chính.
Ghi chú: Các số liệu trong bài dựa trên Báo cáo tài chính riêng và Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025 của EVN đã được Deloitte Việt Nam kiểm toán.
